Er is een moment waarop u echt hoort wat een opname bevat.

Niet wat ervan overblijft na compressie. Niet wat een streamingdienst doorgeeft na een reeks bewerkingen. Maar wat er werkelijk op staat: de adem van de zangeres, de aanslag van de pianist, de akoestiek van de ruimte waarin werd opgenomen.

Dat moment begint met Hi-Res Audio.

Wat Hi-Res Audio werkelijk betekent

Hi-Res Audio is geen marketingterm. Het is een technische definitie met een vaste grens.

Muziek wordt digitaal vastgelegd door twee parameters: de samplerate en de bitdiepte. De samplerate bepaalt hoe vaak per seconde een geluidsgolf wordt gemeten. De bitdiepte bepaalt hoeveel dynamisch bereik er per meting beschikbaar is.

De cd, lange tijd de maatstaf voor digitale audio, werkt op 44.1 kHz en 16 bit. Dat is goed. Maar het is niet alles wat er in een opname zit.

Hi-Res Audio begint waar de cd ophoudt: vanaf 96 kHz en 24 bit: en loopt door tot 192 kHz of hoger. De officiële definitie van de Japan Audio Society en de Consumer Electronics Association stelt de grens bij bestanden die de kwaliteit van de cd overtreffen. In de praktijk betekent dat meer informatie per seconde, meer dynamisch bereik en een getrouwere weergave van wat er in de studio werd vastgelegd.

Niet meer ruis. Niet meer volume. Meer muziek.

Wat u werkelijk hoort

Het is verleidelijk om Hi-Res Audio te omschrijven in technische termen. Maar techniek is nooit het doel: beleving is dat.

Wat u hoort bij een goede Hi-Res opname, is ruimte. Niet de kunstmatige ruimte van een galm-effect, maar de akoestiek van de opnamelocatie. U hoort waar de musici stonden. U hoort de stilte tussen de noten: en die stilte vertelt net zoveel als het geluid zelf.

Transients: de aanvallen van instrumenten, de eerste milliseconden van een noot: worden nauwkeuriger weergegeven. Een pianotoets klinkt niet langer als één beweging, maar als een gebeurtenis: het neerkomen van de hamer, de trilling van de snaar, de resonantie van de kast.

Dat is geen overdrijving. Dat is wat er op de opname staat, eindelijk volledig hoorbaar.

Het verschil met streaming en mp3

Muziek die via gangbare streamingdiensten wordt aangeboden, is vrijwel altijd gecomprimeerd. Bij mp3 worden frequenties die het algoritme als minder belangrijk beschouwt, weggelaten. Bij streaming varieert de kwaliteit per platform en abonnement: maar zelfs de hoogste standaardtier haalt zelden het niveau van een volwaardige Hi-Res bron.

Dat comprimeren kost iets. Niet altijd iets wat u direct benoemt, maar iets wat u voelt: de muziek klinkt vlakker, minder betrokken, minder aanwezig.

Hi-Res Audio laat niets weg. Het geeft u de opname zoals die bedoeld was: zonder editorialiserend algoritme ertussen.

Platforms als Qobuz en Apple Music Lossless bieden inmiddels Hi-Res streams aan. Maar om dat verschil werkelijk te horen, moet de rest van de keten het aankunnen.

De keten die het verschil maakt

Hi-Res Audio is geen kwestie van één apparaat.

Het begint bij de bron: een streamer of speler die Hi-Res bestanden volledig kan verwerken en doorgeven zonder informatie te verliezen. Daarna volgt de DAC: de Digital-to-Analogue Converter: die het digitale signaal omzet naar analoog geluid. De kwaliteit van die omzetting bepaalt in grote mate wat u uiteindelijk hoort.

Van daaruit neemt de versterker het over. En ten slotte: de luidsprekers. Want al het extra detail in een Hi-Res bestand heeft alleen waarde als er een luidspreker is die het kan weergeven.

Dit is precies waarom Hi-Res Audio en hoogwaardige hifi onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een superieure bron verdient een systeem dat haar recht doet. En een goed systeem verdient een bron die het volledig voedt.

Bekijk ook: wat is hifi: voor wie de basis wil begrijpen voordat hij de volgende stap zet.

Bestandsformaten en wat ze betekenen

Wie Hi-Res Audio gaat verkennen, komt al snel een reeks formaten tegen. Niet elk formaat is hetzelfde, en de keuze heeft praktische gevolgen.

FLAC (Free Lossless Audio Codec) is het meest gebruikte formaat voor Hi-Res bestanden. Het is verliesvrij: geen enkele audio-informatie wordt weggelaten. De bestandsgrootte is kleiner dan een WAV, maar de kwaliteit is identiek aan de bron.

WAV en AIFF zijn ongecomprimeerde formaten. Ze bevatten precies wat er werd opgenomen, zonder verdere bewerking. Grotere bestanden, maximale kwaliteit.

DSD (Direct Stream Digital) is een bijzonder geval. In plaats van een samplerate en bitdiepte werkt DSD met een enkel bit op een extreem hoge frequentie: tot 11,2 MHz bij DSD256. Het is het formaat van de SACD en geldt voor velen als de meest analoog klinkende digitale weergave.

MQA (Master Quality Authenticated) was jarenlang populair als gecomprimeerde Hi-Res stream, maar is inmiddels grotendeels van het toneel verdwenen na het faillissement van het bedrijf erachter.

Voor de meeste luisteraars is FLAC op 96 kHz of 192 kHz, 24 bit het meest praktische startpunt.

Waarom niet iedereen het verschil hoort: en waarom dat logisch is

Er is een hardnekkig misverstand rondom Hi-Res Audio: dat iedereen het verschil altijd direct zou moeten horen.

Dat klopt niet. En dat is geen zwakte van het formaat.

Wie luistert via een telefoon en een stel oordopjes, hoort weinig verschil. Niet omdat het er niet is, maar omdat de keten het verschil niet kan weergeven. De informatie is aanwezig in het bestand: maar ze komt nooit aan.

Hetzelfde geldt voor een systeem dat niet op het niveau zit om subtiele details te onderscheiden. Een luidspreker met beperkte resolutie, een versterker die samenwerking mist met zijn broncomponent: de keten is altijd zo sterk als zijn zwakste schakel.

Zodra de keten klopt, verandert dat. Dan is het verschil niet subtiel. Dan is het fundamenteel.

Hi-Res Audio ervaren bij AudioExpert

De enige manier om werkelijk te begrijpen wat Hi-Res Audio doet, is luisteren.

Niet naar een uitleg. Niet naar een meetgrafiek. Maar naar muziek die u kent: opgeslagen als Hi-Res bestand, afgespeeld via een systeem dat er volledig recht aan doet.

Bij AudioExpert in ’s-Hertogenbosch kunt u dat ervaren. U vergelijkt bronnen, u hoort wat een goede DAC toevoegt, u ontdekt hoe de keten als geheel het geluid vormt. Onze specialisten nemen de tijd om samen met u te luisteren en te bepalen welke stap voor u het grootste verschil maakt.

Voor wie verder wil gaan, is er het Experience Center: een ruimte die akoestisch en technisch is ingericht om high-end systemen volledig tot hun recht te laten komen. Hier hoort u niet alleen wat Hi-Res Audio is: u begrijpt waarom het er toe doet.

Wilt u een luisterafspraak plannen? Neem contact op of kom langs in onze winkel. Wij zijn er voor u.

Samenvatting

Hi-Res Audio is geen hype. Het is de consequentie van een eenvoudige gedachte: als er meer informatie in een opname zit dan een cd kan bevatten, waarom zou je die dan weggooien?

Het antwoord is: dat hoeft niet meer.

De technologie is beschikbaar. De content is beschikbaar. Wat overblijft, is een systeem dat het kan weergeven: en de bereidheid om echt te luisteren.

Daar begint de rest.